Deze Bijbelstudie is onderdeel van een serie van drie over de brief van Judas. Vanuit drie verschillende hoeken kun je alleen of met elkaar de hele brief bekijken. Wat dit Bijbelboek ons te vertellen heeft over Gods woorden en daden in de geschiedenis, dat is het onderwerp van deze studie.
Lees de hele brief hardop voor en luister naar de korte inleiding op het thema:
1 De tijd
God neemt de tijd. Hij is al eeuwen met mensen op pad. De geschiedenis van die weg is beschreven in de heilige boeken. Wie wil weten hoe God is en wat Hij doet of wil, kan daarom terecht bij de verslagen van zijn acties in het verleden. Het is bepaald wijs om de geschiedenis te kennen. Anders vinden we uit wat anderen allang wisten, óf we blunderen terwijl we het hadden kunnen voorkomen. De brief van Judas laat zien hoe je de geschiedenis kunt gebruiken in een actuele kwestie.
2 Oordeel en straf
Onder het thema: God beoordeelt het mensen leven en bestraft het kwaad, geeft Judas een serie voorbeelden uit de geschiedenis: 1) Israël bij de uittocht uit Egypte (vers 5); 2) ontrouwe engelen (vers 6-7); 3) de inwoners van Sodom en Gomorra en anderen steden in die regio (vers 7); 4) de woordenstrijd van Michael en de duivel (vers 9); 5) Kaïn, Bileam en Korach (vers 11). Verder verwijst hij naar de waarschuwingen van Henoch (vers 14) en van de apostelen (vers 17).
- Maak een vergelijkbare serie voorbeelden van Gods genadige barmhartigheid. Wat was er in die situaties anders zodat het oordeel niet doorging?
In Genesis 6,1-4 wordt gesproken over ‘godenzonen’ die grensoverschrijdend gedrag vertonen. Onderzoek wijst uit dat hier waarschijnlijk het idee achter zat dat er meerdere godheden waren die samen een soort raad vormden. In dat pantheon was ook de HERE, de God van Israël, aanwezig. Andere godheden creëren op aarde een soort supermensen (‘giganten’) door seksuele omgang met vrouwen. Later werden deze hemelingen gezien als engelen. Judas verwijst in vers 6 en 7 naar de straffende beoordeling die de HERE heeft gegeven over hun wandaad. (Jaap Doedens schreef in 2013 over deze passage een proefschrift: The Sons of God in Genesis 6:1-4)
- Bekijk de andere teksten in het Oude Testament over een raad van goden ‘hemelbewoners’: Jesaja 14,12-15; 1 Koningen 22,19-23; Job 1 en 2; Psalm 29; 82; 89,6-9.
- In de Griekse mythologieën komen we verhalen tegen van goden die seks hebben met mensenvrouwen. Uit hen worden de halfgoden en helden geboren. Kan het zijn dat we in Genesis 6,1-4 daarvan sporen terugvinden?
3 Waardevolle boeken Opvallend is Judas’ verwijzing naar het boek 1 Henoch. Dat is een van de pseudepigrafische geschriften. Dat wil zeggen dat de ons onbekende auteur zijn boek op naam heeft gezet van een bekende historische figuur. Dat doel ervan is om het werk veel aanzien te geven en zo de boodschap indringend over te brengen. Dat werd destijds niet gezien als een vorm van oneerlijkheid. Andere voorbeelden zijn de Psalmen van Salomo en de Hemelvaart van Jesaja. In dit geval gaat het om Henoch die wij kennen uit Genesis 5,21-24 en 1 Kronieken 1,1-3. Het bewijst hoeveel gezag in de Joodse traditie dit boek had, het had belangrijke religieuze waarde. Voor wie de tekst van 1 Henoch wil lezen, klik hier.
- Betekent dit dat Judas het boek 1 Henoch beschouwde als een geschrift van gelijk gezag als de heilige canonieke geschriften? Betrek hierbij dat bijvoorbeeld Paulus vrijmoedig citeert uit Griekse geschriften om zijn punt te maken: Handelingen 17,28 en Titus 1,12. Kijk ook even in onze belijdenis op dit punt, artikel 6 en 7 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis.
- Welke hedendaagse auteurs, zangers, acteurs zijn bekend en hebben waardevolle quotes die gebruikt kunnen worden in discussies en preken om de waarheid van het evangelie te onderstrepen?
4 Verder ter bespreking:
Het einde van de geschiedenis is de terugkeer van de Heer met zijn talloze engelen en allen die ons zijn voorgegaan in de dood. Hoe kan deze gedachte je helpen om de goede focus en prioriteit in je leven te vinden?
Deel met elkaar verhalen over Gods werk in je persoonlijke leven, of familieleven en probeer dat toe te passen op actuele geloofsvragen of op de koers die de kerk vandaag moet varen.
Neem je met elkaar voor een apocrief boek te lezen, bijvoorbeeld het verhaal van Tobit, en dan met elkaar te bespreken: welke goede les neem je eruit mee voor je geloofsleven?
5 Overdenk vijf minuten in stilte dit citaat van Nelson Mandela:
“Het doel van het bestuderen van de geschiedenis is niet om het menselijk handelen te bespotten, noch om erover te huilen of om het te haten, maar om het te begrijpen en er hopelijk dan van te leren voor onze toekomst.”